Μια κρίση πανικού μπορεί να μοιάζει με μία από τις πιο τρομακτικές εμπειρίες που μπορεί να ζήσει κανείς. Η καρδιά χτυπά δυνατά, η αναπνοή γίνεται γρήγορη, το κεφάλι γυρίζει· μπορεί να νιώσετε ότι χάνετε τον έλεγχο ή ότι είστε έτοιμοι να λιποθυμήσετε. Ένας από τους πιο συχνούς φόβους κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού είναι ακριβώς η λιποθυμία, ιδίως όταν βρίσκεται κανείς σε δημόσιο χώρο. Μπορεί όμως πραγματικά μια κρίση πανικού να σας κάνει να λιποθυμήσετε; Ας δούμε από κοντά τι συμβαίνει στο σώμα κατά τη διάρκειά της και γιατί η λιποθυμία είναι εξαιρετικά απίθανη.
Γιατί νιώθετε ότι θα λιποθυμήσετε
Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού ενεργοποιείται η φυσική αντίδραση «πάλης ή φυγής» του σώματος, με μια απότομη έκκριση αδρεναλίνης. Η αντίδραση αυτή προκαλεί:
- Αύξηση των καρδιακών παλμών
- Γρήγορη αναπνοή (υπεραερισμό)
- Μυϊκή ένταση
- Ζάλη και αίσθηση ότι «αδειάζει» το κεφάλι
Η ζάλη οφείλεται συνήθως στον υπεραερισμό, που μειώνει τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα. Αυτό μπορεί να σας κάνει να νιώθετε ζαλισμένοι ή αποκομμένοι από το περιβάλλον σας, αλλά δεν σημαίνει ότι θα χάσετε πράγματι τις αισθήσεις σας.
Η λιποθυμία συμβαίνει συνήθως όταν η αρτηριακή πίεση πέφτει απότομα και μειώνεται η ροή αίματος στον εγκέφαλο. Στην κρίση πανικού, αντίθετα, η αδρεναλίνη τείνει να ανεβάζει την πίεση, κάτι που κάνει τη λιποθυμία πολύ απίθανη. Έτσι, ενώ νιώθετε ότι είστε στα πρόθυρα της λιποθυμίας, το σώμα σας κάνει στην πραγματικότητα το αντίθετο: σας κρατά σε εγρήγορση και έτοιμους να αντιδράσετε.
Ο πραγματικός φόβος: η ντροπή ή η απώλεια ελέγχου μπροστά σε άλλους
Παρόλο που η λιποθυμία είναι απίθανη, ο φόβος να λιποθυμήσετε ή να χάσετε τον έλεγχο δημόσια είναι απολύτως πραγματικός. Πολλοί ανησυχούν ότι, αν πάθουν κρίση πανικού σε δημόσιο χώρο, οι άλλοι θα τους κρίνουν ή θα νομίσουν ότι συμβαίνει κάτι σοβαρό. Ο φόβος της ντροπής ή του να φανούν αδύναμοι προσθέτει ένα ακόμη στρώμα άγχους σε μια εμπειρία που είναι ήδη συντριπτική.
Μάλιστα, ο φόβος αυτός μπορεί να οδηγήσει σε αγοραφοβία, μια αγχώδη διαταραχή κατά την οποία αρχίζετε να αποφεύγετε μέρη ή καταστάσεις όπου φοβάστε ότι θα πάθετε κρίση πανικού. Οι άνθρωποι με αγοραφοβία μπορεί να νιώθουν παγιδευμένοι ή ανασφαλείς έξω από το σπίτι τους, ιδίως σε μέρη με κόσμο, στα μέσα μαζικής μεταφοράς ή οπουδήποτε δεν μπορούν να φύγουν εύκολα. Αυτή η αποφυγή μπορεί να περιορίσει σοβαρά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.
Η διαταραχή πανικού και ο φαύλος κύκλος του φόβου
Σε κάποιους ανθρώπους ο φόβος μιας νέας κρίσης γίνεται τόσο έντονος που εξελίσσεται σε διαταραχή πανικού. Η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες, απρόσμενες κρίσεις πανικού και διαρκή ανησυχία για το πότε θα έρθει η επόμενη. Το συνεχές άγχος μπορεί να δημιουργήσει έναν κύκλο όπου ο ίδιος ο φόβος της κρίσης πυροδοτεί νέες κρίσεις.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η θεραπεία
Αν οι κρίσεις πανικού και ο φόβος της δημόσιας ντροπής έχουν αρχίσει να κυριαρχούν στη ζωή σας, η θεραπεία μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά. Η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία (ΓΣΘ) είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στη διαταραχή πανικού και στην αγοραφοβία. Σας βοηθά:
- να κατανοήσετε πώς αντιδρά το σώμα σας στον φόβο,
- να αμφισβητήσετε τις διαστρεβλωμένες σκέψεις για λιποθυμία και απώλεια ελέγχου,
- να αναπτύξετε στρατηγικές διαχείρισης των συμπτωμάτων,
- να έρθετε σταδιακά αντιμέτωποι με τις καταστάσεις που πυροδοτούν τον πανικό, με ασφαλή και υποστηρικτικό τρόπο.
Μαθαίνοντας να διαχειρίζεστε το άγχος σας, μπορείτε να σπάσετε τον κύκλο του πανικού και να ξαναβρείτε την αυτοπεποίθησή σας. Με τη σωστή υποστήριξη μπορείτε να αφήσετε πίσω τον φόβο των κρίσεων πανικού και να πάρετε ξανά την καθημερινότητά σας στα χέρια σας.
Τελικές σκέψεις
Μπορεί να νιώθετε ότι η λιποθυμία σε μια κρίση πανικού είναι αναπόφευκτη, όμως η αντίδραση της αδρεναλίνης στο σώμα σας την καθιστά απίθανη. Η πραγματική πρόκληση βρίσκεται συχνά στο να ξεπεράσετε τον φόβο της ντροπής ή του να φανείτε ότι έχετε χάσει τον έλεγχο. Η θεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να δουλέψετε με αυτούς τους φόβους, να χτίσετε ανθεκτικότητα και να ανακτήσετε την αίσθηση ελευθερίας και αυτοπεποίθησης.
Αν είστε έτοιμοι να δουλέψετε για να ξεπεράσετε τις κρίσεις πανικού και το άγχος που προκαλούν, απευθυνθείτε σε έναν θεραπευτή με εξειδίκευση στις αγχώδεις διαταραχές. Δεν χρειάζεται να το περάσετε μόνοι σας· υπάρχει υποστήριξη.